3 września 2026 roku w Sejmie padło pytanie o stosowanie 3-procentowej rocznej stawki opłaty za użytkowanie wieczyste wobec części rodzinnych ogrodów działkowych. Z informacji PZD opublikowanej dzień później wynika, że problem został dostrzeżony, ale nie zapowiedziano zmiany przepisów. Na 14 września 2026 roku sprawa pozostaje więc nierozwiązana systemowo.
Nie jest to nowy podatek nałożony na każdą działkę ROD. Spór dotyczy ogrodów położonych na gruntach oddanych stowarzyszeniu ogrodowemu w użytkowanie wieczyste. Brak odrębnej, jednoznacznej stawki dla ROD sprawia, że w praktyce pojawiały się stawki 0,3%, 1% lub 3%, zależnie od przyjętego celu wykorzystania nieruchomości i decyzji właściciela gruntu.
Trzy procent brzmi niewinnie, ale podstawa bywa wysoka
Roczna opłata jest liczona od wartości gruntu, a miejskie nieruchomości zajmowane przez duży ogród mogą mieć wielomilionową wycenę. Dlatego różnica dwóch punktów procentowych potrafi istotnie zmienić budżet ROD.
Przykład wyłącznie ilustracyjny: przy wartości gruntu 10 mln zł stawka 1% oznacza 100 tys. zł rocznie, a stawka 3% – 300 tys. zł. Różnica to 200 tys. zł; w ogrodzie liczącym 300 działek odpowiadałaby około 667 zł na działkę, gdyby rozłożono ją równo i w całości na użytkowników.
Rzeczywiste rozliczenie może wyglądać inaczej. Znaczenie ma wartość nieruchomości, data aktualizacji opłaty, powierzchnia ogrodu, sposób podziału kosztów oraz uchwały obowiązujące w danym ROD. Przykład pokazuje mechanizm, nie przewiduje rachunku konkretnego działkowca.
Kogo ten problem dotyczy, a kogo nie
Najpierw trzeba ustalić tytuł prawny ogrodu do gruntu. Sam fakt, że ROD leży w dużym mieście, nie przesądza o 3-procentowej opłacie. Warto rozróżnić trzy poziomy:
- właściciela gruntu, którym najczęściej jest gmina albo Skarb Państwa,
- stowarzyszenie ogrodowe, które może posiadać grunt między innymi w użytkowaniu wieczystym,
- działkowca, który korzysta z wydzielonej działki na podstawie prawa do działki.
Formalnym adresatem opłaty za użytkowanie wieczyste jest użytkownik wieczysty, a nie właściciel pojedynczej altany. Wysoki koszt może jednak pośrednio trafić do planu finansowego ogrodu i wpłynąć na opłaty uchwalane dla działkowców.
O co zapytać zarząd ROD
- Jaki jest tytuł prawny do gruntu? Jeżeli ogród nie jest użytkownikiem wieczystym, omawiany mechanizm nie powinien mieć zastosowania.
- Jaka stawka obowiązuje obecnie? Warto poprosić o procent, podstawę naliczenia i termin ostatniej aktualizacji wartości.
- Czy wpłynęło nowe wypowiedzenie lub zawiadomienie? Nagły wzrost zwykle ma konkretny dokument źródłowy.
- Jak koszt ujęto w budżecie? Sama wysoka kwota nie wyjaśnia jeszcze, czy i w jakiej części zostanie rozłożona na działkowców.
- Czy ogród podjął działania formalne? W zależności od sprawy możliwe są zastrzeżenia do wyceny, analiza stawki lub skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnej.
Jak czytać informację o podwyżce
Przejrzysty komunikat powinien pokazywać nie tylko nową kwotę, lecz także przyczynę, okres obowiązywania, liczbę działek objętych rozliczeniem i przyjęty sposób podziału. Dobrze też oddzielić opłatę za grunt od kosztów wody, energii, wywozu odpadów czy remontów. Dzięki temu członkowie mogą ocenić, która pozycja naprawdę odpowiada za zmianę.
Jeżeli zarząd przedstawia jedynie zbiorczą sumę, warto poprosić o materiały na walne zebranie. Nie chodzi o podważanie każdej decyzji, lecz o sprawdzenie dokumentów, zanim ogrodowa dyskusja zamieni się w serię niesprawdzonych pogłosek.
Co wiadomo na 14 września 2026 roku
Temat został oficjalnie poruszony podczas 64. posiedzenia Sejmu, a PZD zabiega o wprowadzenie rozwiązania, które uwzględni niekomercyjny i społeczny charakter ogrodów. Nie ma jednak podstaw, by obiecywać szybkie obniżenie stawki wszystkim ROD. Najrozsądniejsza reakcja działkowca to ustalenie sytuacji własnego ogrodu, policzenie możliwego wpływu na opłaty i śledzenie dalszych prac zamiast zakładania, że medialny problem automatycznie dotyczy każdej działki.
